BRATY

Bohaterką „Bratów” jest Minna Gotthelf – Żydówka, która pod koniec XIX wieku wraz z katolickim mężem prowadzi karczmę w Jaśkowicach na Górnym Śląsku. Ich trzej synowie, tytułowi bracia, dorastają w świecie przenikających się języków, religii i kultur. To rzeczywistość pogranicza, nie tylko geograficznego, lecz także kulturowego i tożsamościowego, w której bohaterowie próbują znaleźć własne miejsce.

Twórcy spektaklu sięgają do archiwalnych dokumentów, fotografii i zachowanych śladów po rodzinie Gotthelfów. Nie próbują jednak tworzyć klasycznej rekonstrukcji historycznej, ale łączą teatr dokumentalny z poetycką fikcją. Częścią opowieści staje się sam proces poszukiwania przeszłości. Jednym z bohaterów przedstawienia jest więc również Teatr Naumiony, zespół, który na oczach widzów próbuje z fragmentów, dokumentów i strzępów pamięci odtworzyć historię ludzi żyjących niegdyś w tej samej przestrzeni.

„Historia Gotthelfów jest fascynująca właśnie dlatego, że nie mamy jej całej. Zostały dokumenty, fotografie, pojedyncze ślady. Tyle. Pomiędzy nimi są białe plamy, których prawdopodobnie już nigdy nie wypełnimy. I  właśnie w tym miejscu pojawia się teatr. Nie chcemy dopowiadać historii za jej bohaterów ani udawać, że wiemy, jak naprawdę wyglądało ich życie. Chcemy spróbować przywrócić pamięć o ludziach, którzy tutaj żyli, byli sąsiadami, tworzyli tę społeczność. „Braty” opowiadają o rodzinie Gotthelfów, ale dla mnie są też opowieścią o Górnym Śląsku, miejscu, w którym przez pokolenia spotykały się różne języki, religie i kultury. To też opowieść o pamięci, która bywa niepełna, niewygodna, czasem zatarta, ale właśnie dlatego warto do niej wracać” – mówi Iwona Woźniak, reżyserka spektaklu.

„Braty” wpisują się w ten nurt, jednocześnie poszerzając opowieść o regionie o historię jego żydowskich mieszkańców. Spektakl stawia pytania o to, co i kogo zachowujemy w zbiorowej pamięci, dlaczego niektóre historie z niej znikają oraz czy teatr może stać się miejscem ich ponownego odkrywania.

Scenariusz i dramaturgia
Ewa Mikuła

Reżyseria
Iwona Woźniak

Konsultacje historyczne
Marek Szafraniec

Asystent reżyserki
Wiktor Frankowicz

Scenografia i kostiumy
Iga Słupska

Animacja
Anna Balcerak

Kierownictwo muzyczne
Mateusz Dyszkiewicz

Choreografia
Szymon Szymański

Reżyseria świateł
Iga Słupska, Maksym Juranek

Koordynacja
Rafał Woźniak, Łukasz Domin

Produkcja
Fundacja Szafa Gra

Wiek
12+

Czas trwania
90 min

Premiera
5 września 2026

Twórcy

Scenariusz i dramaturgia: Ewa Mikuła
Reżyseria: Iwona Woźniak
Konsultacje historyczne: Marek Szafraniec
Asystent reżyserki: Wiktor Frankowicz
Scenografia i kostiumy: Iga Słupska
Animacja: Anna Balcerak
Kierownictwo muzyczne: Mateusz Dyszkiewicz
Choreografia: Szymon Szymański
Reżyseria świateł: Iga Słupska, Maksym Juranek
Koordynacja: Rafał Woźniak, Łukasz Domin
Montaż: Janusz Golec, Andrzej Wójcik, Maksym Juranek
Charakteryzacja: Sabina Baron
Fryzjerka: Helena Chwałek
Promocja: Paulina Koniarska
Produkcja: Fundacja Szafa Gra


Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Zadanie zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Śląskiego.

Obsada

Jolanta Sodzawiczny
Bartłomiej Garus
Maksymilian Spyra
Dominik Sodzawiczny
Marcin Noras
Małgorzata Spyra
Karolina Sosna
Wiktoria Krasoń
Magdalena Owczarek
Sylwia Woźnica
Kajetan Woźniak
Rafał Kucharewicz

Zespół muzyczny: Mateusz Dyszkiewicz, Rafał Kucharewicz, Kajetan Woźniak, Maksymilian Spyra, Marcin Noras